Digitale Techniek/Electronica: Digitale kanontester

Digitale kanontester (1972)

De zogenaamde Geleide Wapen (GW) fregatten Tromp (F801) en De Ruyter (F806), met de kenmerkende grote radardome, zouden worden uitgerust met een 12-cm Bofors kanon. Deze kanonnen waren afkomstig van de onderzeebootjager Gelderland en stamden al uit de jaren ’50. De in 1973 in dienst komende nieuwe fregatten werden ook uitgerust met een digitale vuurleiding. 
De aansturing van het kanon moest voldoende krachtig zijn om het gewenste stuursignaal plus de stabilisatie voor scheepsbewegingen door te kunnen geven. Ten gevolge van de onnauwkeurigheden in de vuurleiding en de digitale aansturing ontstaat er namelijk ook een niet-gewenste ruis die ook een deel van het stuurvermogen opeist.

HSA (Hollandse Signaal Apparaten) stelde voor de berekening van de azimuth- en elevatiehoeken uitvoeren met een frequentie van 25 Hz. Volgens een ervaren afdelingshoofd van het LEOK was die frequentie te laag. Het zou leiden tot onnauwkeurigheden door na-ijlen en teveel ruis in de aansturing van het kanon. Hij pleitte voor 100 Hz. Dat zou echter een veel grotere belasting voor de door HSA geleverde vuurleidingscomputer betekenen. Daarom maakte HSA bezwaar.

 

Digitale kanontester (voorzijde)
Digitale kanontester (voorzijde)

 

Er werd daarom besloten om een “digitale kanontester” te bouwen. Met deze kast kon het kanon in beide hoeken worden aangestuurd. De kast bevatte daarvoor synchro-digitaal converters voor meting van de stand van het kanon en versterkers voor aansturing van het kanon. De kast bevatte daarnaast elektronica om sinusvormige of andere stuursignalen te genereren en ruis toe te voegen. Bandbreedte en sterkte van de ruis en de frequentie van de digitale opwekking van het aanstuursignaal kon ingesteld worden. Relevante signalen werden geregistreerd op een 8-kanaals papierschrijver.

De test vond plaats in 1972 aan boord van een van de oude jagers. Aanwezig waren het hoofd Eindcontrole van HSA,  het afdelingshoofd van het LEOK en een mederwerker van hem. “Het was voor mij als jonge medewerker een heel aparte ervaring. In de kleine ruimte benedendeks stond je naast de draaiende munitietrommel met rammelende granaten. Het was behoorlijk lawaaiig. Beide experts deden aan “handoplegging”: ze voelden aan de draaiende en trillende munitietrommel. Voor de ervaren heren was dat al een heel goede indicatie.” Uiteindelijk werd toch gekozen voor een 100 Hz aansturing.
 

Digitale kanontester
Digitale kanontester

 

Digitale kanontester
Digitale kanontester